16 / 45 · 0%
16 / 451 мин

Жансыз құлшылық

16-қара сөз · Жалған ниет

Қазақ құлшылығым Құдайға лайық болса екен деп қам жемейді. Тек жұрт қылғанды біз де қылып, жығылып, тұрып жүрсек болғаны дейді. Саудагер несиесін жия келгенде «тапқаным осы, біттім деп, алсаң – ал, әйтпесе саған бола жерден мал қазам ба?» дейтұғыны болушы еді ғой. Құдай тағаланы дәл сол саудагердей қыламын дейді. Тілін жаттықтырып, дінін тазартып, ойланып, үйреніп әлек болмайды. «Білгенім осы, енді қартайғанда қайдан үйрене аламын» дейді. «Оқымадың демесе болады дағы, тілімнің келмегенін қайтушы еді» дейді. Оның тілі өзге жұрттан бөлекше жаратылып па?

0 Келесі сөз17. Ақыл, қайрат, жүрек

Түсіндірме

16-қара сөз · Жалған ниет

Негізгі ой

Абай қазақтың құлшылығы құдайға лайық па деп ойламай, тек жұрт қылғанды қайталайтынын сынайды. Құдаймен саудагерге қарыз қайтарғандай сөйлесетін, үйренуге ерінетін адамды мысқылдайды.

Қарапайым тілмен

  • Қазақ «жұрт қылғанды біз де қылып, жығылып, тұрып жүрсек болғаны» дейді.
  • Саудагер несиесін сұрағанда «тапқаным осы, біттім деп, алсаң – ал» дейтін борышкердей, құдайға да солай қарайды.
  • Тілін жаттықтырып, дінін тазартып, үйренуге ерінеді: «енді қартайғанда қайдан үйрене аламын» дейді.
  • «Оқымадың демесе болады» деп, тілінің келмегенін ақтайды.
  • Абай сұрайды: «Оның тілі өзге жұрттан бөлекше жаратылып па?»

Қиын сөздер

Құлшылық
құдайға табыну, ғибадат.
Несие
қарызға берілген зат, қарыз.
Әлек болу
әуре болу, қам жеу.

Ойлануға сұрақ

Біз көп нәрсені жұрт істеген соң ғана, мағынасын түсінбей істейміз бе?

Бұл — редакцияның түсіндірмесі, Абайдың сөзі емес. Жасанды интеллект көмегімен дайындалды.

Цитатамен бөлісу